De kunst van de rotorbladproductie …
… of hoe GCT rotorbladen gemaakt worden.
De geïnteresseerde lezer zal zeker begrijpen dat we hier niet alles tot in de kleinste details kunnen beschrijven. Zoals je kan zien verkiest onze smid nog altijd de oude methode met smidsvuur, hamer en aambeeld. Onze eigen productiemethodes zijn echter heel modern. Het is immers ons doel de modelpiloot de allerbeste kwaliteit in rotorbladen aan te bieden. De sterkste materialen zijn hiervan de belangrijkste uitdrukking, zoals geweven glas- en koolstofvezels, roving en andere speciale materialen. Daar bovenop komt dan nog de afwerking in de beste epoxyharsen. Binnenin het blad bevindt zich een stuk schuim met hoge dichtheid dat nauwkeurig met behulp van de computer gesneden is, plus een precies uitgemeten loodgewicht dat machinaal gegroefd om een absolute veiligheid te garanderen. Maar dat is lang niet alles. Het allerbelangrijkste aspect van de rotorbladenproductie is onze ervaring, die we door de jaren hebben opgebouwd bij de zeer succesvolle productie van tienduizenden rotorbladen. De materialen worden in de vormen gelegd volgens een schema dat per rotortype precies berekendis. Daarna wordt het geheel aangevuld met de juiste hoeveelheid epoxyhars, nauwkeurig afgemeten op gewicht. De mallen zijn de sleutel tot onze rotorbladproductie, een perfect blad kan immers alleen tot stand komen als een nauwkeurige, precies gesectionneerde vorm met een fijn, geheel stabiel oppervlak wordt gebruikt. Daarom zijn de GCT-bladen zo speciaal. De mallen worden onder hoge druk gesloten en ‘s nachts in een oven op de juiste temperatuur uitgehard. De technische term voor dit uithardingsproces is temperen. Het geeft het epoxyhars de nodige hardheid, waardoor het rotorblad dan weer de juiste technische eigenschappen krijgt.
Hoe wordt de gelakte afwerking aangebracht op het blad? Welnu, je kan zien dat onze smid hier nogmaals terugvalt op de oude beproefde methode, maar dat zou maar al te langdradig zijn. Wij verkiezen een 2-componenten lak die speciaal voor ons wordt geproduceerd. Deze lak wordt rechtstreeks in de vormen gespoten. Voor opschriften en speciale kleurontwerpen worden exact computergesneden sjablonen in de vormen uitgelegd, die na het aanbrengen van elke kleur één per één uit de vorm worden verwijderd. Dit is een huzarenstuk, maar de resultaten zijn ernaar: levendige kleuren en een vlijmscherpe aflijning. De gebruikte lak is UV-bestendig. Hierdoor wordt de lelijke vergeling, die zo vaak voorkomt bij andere polyester lakafwerkingen, grotendeels vermeden. We hebben een lange-termijntest uitgevoerd, waarbij de bladen gedurende meer dan een jaar constant aan een intensieve tropische zon werden blootgesteld. De rotorbladen hadden na die periode niets van hun glans verloren. Wij zijn ervan overtuigd dat deze duurzame afwerking een belangrijk pluspunt is voor onze klanten.
In dit stadium worden de bladen uit de vormen gehaald en met een heel fijn schuurmiddel gepolijst. Onze smid verkiest weer zijn eigen manier, maar naar onze smaak laat die weer veel te wensen. We maken het boorgat in de flens met een speciale boormal en de messing ring wordt erin geperst. De kwaliteit van de bladen wordt gecontroleerd. Bij het allerkleinste foutje wordt het blad afgekeurd. Deze manier van werken is puur handwerk en we zijn er trots op dat ondanks het handmatige aspect er maar heel weinig bladen afgekeurd worden. Dit hebben we natuurlijk te danken aan het goede opleidingsniveau van ons personeel. Onze medewerkers worden eveneens extra gemotiveerd deze hoge normen te handhaven door een kwaliteitsbonus. Zo’n bonus betekent een behoorlijke verhoging van het normale loon.
Met een vast schema van testprocedures wordt het productieproces doorlopend gecontroleerd. Onze smid doet dit ook, maar we zouden niemand zijn procedures aanraden. Rotorbladen moeten hoge draaisnelheden aankunnen en zijn daarom gemaakt om een extreem hoge trekspanning te absorberen. Als de helikopter aan een hoge snelheid goed functioneert, heeft de piloot een directe stuurbaarheid. Probeer het blad echter niet te draaien zoals onze vriend hier, want als de bladen te veel verwrongen worden, wat tijdens een vlucht trouwens niet kan gebeuren, kunnen ze breken. Rotorbladen hoeven niet speciaal sterk te zijn wat buiging betreft, omdat hun vluchtlading laag is. Neem de methodes van onze smid dus beter niet over. Hoewel hij weet wat hij doet zouden de meeste rotorbladen al lang de geest hebben gegeven met de methodes van deze smid.
Bij deze stap van het productieproces hebben we al een hele hoop individuele bladen, maar we kunnen ze nog niet naar onze klanten versturen. We weten allemaal dat een helikopter minstens twee paar bladen nodig heeft: één voor de hoofdrotor en één voor staartrotor. (Een klein aantal modellen heeft geen staartrotor.) Natuurlijk steken we niet gewoon twee paar bladen in een zak om hem op te sturen. Rotors draaien aan een hoge snelheid rond en bij de allerkleinste storing in de balans krijgen we een slechtvloeiende draaibeweging en vibratie, iets dat elke piloot ergert en ons veel problemen kan bezorgen. Het volgende stadium, het dynamisch uitbalanceren, is dus een van de belangrijkste in het productieproces van de rotorbladen. Net zoals geen twee personen exact dezelfde vingerafdrukken hebben, zijn geen twee rotorbladen absoluut identiek. Af en toe kunnen er twee zijn met exact hetzelfde gewicht, maar zelfs dan is het zwaartepunt vaak niet in exact dezelfde positie en moet dit gecorrigeerd worden. Voor de hoofdrotorbladen houden we ons aan een zeer strikte specificatie, die zelfs rekening houdt met de stijgings- en dalingshoek van elk individueel blad. Het toegelaten gewichtsverschil tussen twee uitgebalanceerde bladen is vastgesteld, evenals het maximale balanceringsgewicht dat mag aangebracht worden. Alle bladen worden uitgebalanceerd op een dynamisch uitbalanceringsapparaat dat intern ontwikkeld en gebouwd is. Bij elk paar vind je één blad met een plastic stop aan de onderzijde. De stop verzegelt het balanceringsgewicht dat stevig zit vastgekleefd.
De precieze voorwaarden voor de dynamische uitbalancerings – procedure is een klein geheimpje van onze smid. Zijn methode is misschien een beetje ongewoon, zoals je kan zien. Als je toegang hebt tot een nauwkeurige dynamische uitbalancerings – machine nodigen we je uit om onze bladen te controleren, maar ons simpel advies is dit: neem de bladen uit de verpakking, installeer ze en vliegen maar. Zo zal je onmiddellijk zien dat je helikopter vlot loopt en uitstekend reageert met je GCT-bladen. Wij doen de uitbalancering en jij doet het vliegen! Je kan wel ondervinden dat kleine aanpassingen nodig zijn aan de mechaniek van de helikopter wanneer je van niet-GCT bladen overstapt op GCT bladen. Volg hiervoor gewoon de instructies van de producent van je helikopter. De staart – rotorbladen zijn veel kleiner waardoor de uitbalanceringsmethode veel simpeler wordt. We zoeken gewoon twee bladen uit waarvan het gewichtsverschil zo klein is dat het alleen kan opgemerkt worden door een speciale weegschaal, en brengen die bij mekaar. Dit is voldoende om een goedlopende draaibeweging te verzekeren.
In dit stadium worden de geselecteerde bladen netjes per twee in speciale verpakking gestopt, die het veilig transport van de bladen garandeert. Elk pakket bevat een productbeschrijving met veiligheidsvoorschriften en informatie over het type en de grootte van de bladen. Lees de veiligheidsvoorschriften aandachtig. Het is in jouw voordeel dat je ze nauwgezet opvolgt. De afgewerkte bladen kunnen nu de wijde wereld in op weg naar de klant. Je plaatst een bestelling en een (hopelijk) vriendelijke medewerker van onze transportfirma zal je de bladen via de snelste route bezorgen.
Na al dat werk heeft onze smid ook een beetje rust verdiend. Zoals je kan zien is ook hij nu overtuigd van de kwaliteit en de prestaties van zijn GCT bladen, net zoals wij en hopelijk ook jij in de nabije toekomst. Wij wensen je uren van plezier en veel succesvolle vluchten met onze hoogtechnologische GCT rotorbladen.
